Gareth Edwards

6. Gareth Edwards MBE

Perfformwyr (1685 o bleidleisiau)

1947 –

Un o fawrion rygbi yr oesoedd, ac aelod allweddol o dm yr oes aur pan roedd Cymru ar y brig yn rhyngwladol.

Pan roedd tm rygbi Cymru ar y brig yn ystod y degawd mwyaf llwyddiannus yn ei hanes, yn allweddol bresennol drwy"r cyfnod oedd Gareth Edwards.

Yn yr ysgol ym Mhontardawe yng Nghwm Tawe, fe sylweddolodd yr hyfforddwr rygbi, Bill Samuels, fod gan Gareth ddoniau neilltuol. Cafodd y crwtyn ifanc ei annog gan ei athro i geisio am le ym Millfield, ysgol breswyl yn Lloegr oedd yn fodlon gostwng eu ffi i fechgyn ifainc oedd yn dangos addewid anghyffredin mewn chwaraeon.

Mynna Gareth i Bill Samuels, yn ogystal "i dad, fod yn ddylanwad allweddol ar ei yrfa. Bu"n rhaid i Glan Edwards aberthu tipyn o"i gyflog fel glwr i alluogi Gareth i fynd i Millfield. Yno chwaraeodd gyda Chymro arall - JPR Williams. Roedd y llinell l fwyaf bygythiol yn hanes y gm eisoes wedi"i llunio!

Yn 19 oed, cynrychiolodd Gareth ei wlad am y tro cyntaf a hynny yn erbyn Ffrainc. Yn ystod y tymor canlynol daeth yn gapten ieuengaf erioed ar Gymru. Ar y dechrau, roedd y cefnogwyr rygbi bythol beirniadol yng Nghymru yn amheus. Ond cyn pen dim, roedd y canlyniadau yn siarad drostynt eu hunain. Llywiodd Gareth y tm i ennill tair Camp Lawn a phum Coron Driphlyg.

Mae ei lwyddiant ar deithiau"r Llewod yn erbyn gŵyr caled Hemisffer y De bellach yn chwedlonol. Llewod 1971 oedd y cyntaf i ennill cyfres yn erbyn Crysau Duon Seland Newydd. Tair blynedd ar l hynny, fe wnaethant drechu Sbringbocs De Affrica gyda Nelson Mandela ar y pryd yn eu cymeradwyo o"i gell yn y carchar.

Ym 1973, fe sgoriodd Gareth Edwards y cais sy"n cael ei gyfrif gan y gwybodusion fel y gorau erioed. Roedd yn chwarae dros y Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon mewn gm oedd yn cael ei hystyried fel ail-chware"r trydydd prawf yn Wellington ddwy flynedd ynghynt.

Mae"r cyffro yn llais crynedig Cliff Morgan wrth sylwebu ar Gareth yn gwibio tuag at y llinell gais, yn darlunio i"r dim y foment fawr ym myd y campau.

Mewn oes pan oedd rygbi yn diffinio Cymru yng ngolwg y byd, Gareth Edwards oedd ymgorfforiad y gm yng Nghymru.

Eich sylwadau chi

Chwaraewr rygbi gorau erioed, heblaw am un. Gallai godi hwyliaur genedl gyda eiliadau o athrylith.

Y chwaraewr rygbi gorau welodd Cymru erioed. Adnabyddir ei enw yn fyd-eang ac mae pawb yn gwybod mai ef ywr gorau.

Am sgorior cais enwog dros y Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon. Nid oes angen dweud mwy.

Ychwanegwch eich sylwadau

© 2003/2004. Cedwir pob hawl Culturenet Cymru